2020121111124214.jpg

Iraklı Kürtler ve ABD’nin sınırdışı edilme bilmecesi

Ayrıca haberler, IKBY'nin, kontrol altındaki bölgelerinde Harir üssü de dahil olmak üzere dört yeni askeri üs kurması için ABD'ye yeşil ışık yaktığını belirtiyor. Bu gelişmeler bazı sorulara yol açmaktadır: Erbil liderlerinin amaçları ve endişeleri nelerdir? Kürtler bağımsız olarak ABD ordusuna ülkenin kuzeyinde kalma yetkisi verebilir mi?

27 Ocak 2020 Pazartesi
İNTİZAR - Yabancı güçlerin Irak'tan çekilmesini isteyen yasa tasarısı, Irak Parlamentosu'nda onaylandıktan iki hafta sonra, Irak siyasi ve güvenlik çevrelerinde hâlâ tartışma konusu olmaya devam ediyor. Kuşkusuz, ülkede faaliyet gösteren Amerikan birlikleri, Irak hükumetini kabul edilmesi yönünde adımlar atmasını zorunlu kılan bu tasarının ana odak noktası.
 
Irak hükumeti son zamanlarda ABD ile güvenlik ilişkilerini gözden geçirdiğine dair işaretler gösterdi. Irak silahlı kuvvetleri sözcüsü Tümgeneral Abdel Karim Khalaf, geçtiğimiz günlerde Irak'tan dış güçleri çıkarma kararının egemenlik kararı olduğunu ve kuzeydeki Kürt bölgesi de dahil olmak üzere Irak'ın tüm bölgelerinde faaliyet gösteren kuvvetleri kapsayacağını söyledi. 
Kürdistan bölgesinin Irak'ın bir parçası olduğunu ve bölgesel hükumetin de karara itiraz etmediğini söyledi.
 
Amerikalıların ayrılma kararı hakkındaki bu yorumlara rağmen, son birkaç gün içinde Kuzey Irak Kürt Bölgesel Yönetim (IKBY) eski başkanı Mesud Barzani, Erbil'deki ABD Başkonsolosu Steve Fagin ile görüştü ve son tasarıyı anlattı. IKBY'nin şu anki başkanı Necirvan Barzani, son konuşmalarında Amerika'nın Irak'tan çekilmesinin, bunun IŞİD'in ülkede yeniden ortaya çıkma olasılığını güçlendireceğini iddia ettiğini açıkça reddetti. Ayrıca haberler, IKBY'nin, kontrol altındaki bölgelerinde Harir üssü de dahil olmak üzere dört yeni askeri üs kurması için ABD'ye yeşil ışık yaktığını belirtiyor. Bu gelişmeler bazı sorulara yol açmaktadır: Erbil liderlerinin amaçları ve endişeleri nelerdir? Kürtler bağımsız olarak ABD ordusuna ülkenin kuzeyinde kalma yetkisi verebilir mi?
 
Erbil neden Amerikalıların kalmasını istiyor?
 
Uzun bir süre boyunca, esas olarak 1961'den başlayıp 1975'in ötesinde devam eden çeşitli Irak hükumetlerine karşı Molla Mustafa Barzani'nin ayaklanmasından bu yana Amerikalılar, Kürtlerin Irak'tan ayrılma ve bağımsız bir Kürdistan devletinin kurulması hayallerini gerçekleştirmelerine yardımcı olma konusunda iyimser davrandılar. Ancak şimdiye kadar ABD'den açıkça gözlemledikleri şey ihanet. Amerikalılar, Kürtlere verdiği taahhütleri yerine getirmekten kaçındı.
 
Kerkük'teki yenilgiye ve tartışmalı bölgelerin yüzde 51'inin Bağdat'a geri dönmesine rağmen, yeni kritik koşullarda Kürtler, Washington ve Bağdat arasında gerginliğin artması durumunda ABD'yi uzun zamandır beklediği bağımsızlık hayallerini gerçekleştirmeleri için yanlarına almayı umuyorlar. Irak Parlamentosu'nun ülkedeki yabancı güçlerin çıkarılmasıyla ilgili tasarı görüşülürken, ABD'li Senatör Mark Rubio attığı bir tweette, “Belki de şu anda Kuzey Irak'ta tamamen bağımsız bir Kürdistan kurma zamanı geldi” dedi.
 
Başka bir açıdan Iraklı Kürtler, ABD'nin geri çekilmesinden endişe duyuyorlar. Amerikalıların, Irak'tan ayrılması durumunda IŞİD'in yeniden saldırıp, tehdit edeceğinden korkuyorlar. Ayrıca merkezi hükumetle güç dengesini kaybetmekten ve zayıf bir pozisyona düşmekten korkuyorlar. Ancak bu endişeler asla Irak anayasasına uymamak için haklı ve gerçek bir mazeret sunmaz; çünkü bu orta ve uzun vadede Erbil çıkarlarına asla hizmet etmeyecektir.
 
Kürtler ve Kuzey Irak'ta kalan ABD'nin oluşturduğu riskler  
 
Kürtlerin, Amerikalıların birkaç nedenden dolayı Irak'ta kalmasını istemelerine rağmen, bunu temin etmek durumunda değiller ve uzun vadede çıkarları ve başarıları için önemli tehditlerle karşı karşıya kalacaktır.
 
Bu iddiaları ispat için dört sebep sayılabilir: 
 
1. Irak anayasasına göre, Kürt bölgesi Irak topraklarının ve egemenliğinin bir parçasıdır ve Irak parlamentosu tarafından onaylanan herhangi bir yasa da Kürt bölgesini bağlamaktadır. Dolayısıyla, Kürtlerin Amerikan askeri kalışını savunmak ya da bunu garanti edecek şekilde hareket etmek için yasal bir gerekçesi yoktur.
 
2. Kürt hükumeti ve politikacılar geçmişten, ABD'ye güvenmenin, 1975'teki gibi hassas zamanlarda ihanetten başka bir sonucu olmadığını öğrenmelidirler. Bağdat'la Amerikan askeri kalması lehine yeni bir anlaşmazlığı kucaklamayı tercih ederlerse, büyük bir yenilgi beklemeli. Washington, ihtiyaç anında Avrupa'ya bile müttefiklerine bağlılık göstermemektedir. Kürtlerin bu dersi öğrenmek için geçmişte uzun bir yol izlemeleri gerekmiyor. Donald Trump'ın geçtiğimiz yıl kuvvetlerini Kuzey Suriye'den çekmeye yönelik ani açıklaması, Kürt liderlere büyük bir ders vermeli. ABD'nin Suriye'deki Kürtlere ihaneti ve onları Türkiye'nin merhametine bırakması, Beyaz Saray müttefiklerine uzun yıllar büyük bir ders verecek.
 
3. Kürtlerin Amerikan birliklerinin kuzey Irak'ta kalmasına verdiği desteğin, komşularıyla, özellikle İran'la yeni anlaşmazlıklardan başka bir sonucu olmayacak. Iraklı Kürtler, Irak'a binlerce kilometre uzaklıktaki ABD'nin bölgedeki en önemli patronlarından ve dostlarından biri olarak İran'la dostane ilişkilerini feda etmemeleri gerektiğini bilmeliler. Washington bölgeyi er ya da geç terk edecek. Kürtler, bölgesel güçlerden biriyle anlaşmazlığın ne gibi sonuçları beraberinde getirebileceğini düşünmesi gerekiyor. IRGC Kudüs Gücü Komutanı General Kasım Süleymani tarafından temsil edilen İran, IŞİD'in terörist grubu karşısında Kürtlere yardım etmenin öncüsü oldu.
 
4. Başarısız olan referandum deneyimi, bölgenin koşullarının ve bölgesel ve hatta uluslararası aktörlerin Kürtlerin bağımsızlık ve Irak'ın bölünmesine yönelik hareketini desteklemeyeceğini gösterdi. Kürt hükumetine sadece Bağdat'la işbirliği yaparak güvenlik ve ekonomik kaygılarını ortadan kaldırabileceğini anlamak kalıyor.
 
Al-Waght
Kategorideki Diğer Haberler
Öne Çıkan Haberler
İktibaslar